Satıcı için ne anlama geliyor?
Devir hızı düşükse para rafta bekliyor demektir: depo yeri, sermaye maliyeti ve modası geçme riski büyür. Yüksekse stok çabuk dönüyordur ama stoksuz kalma riski artar; pazaryerinde stoksuz kalmak satış kaybı demektir. Makul aralık kategoriye göre değişir: gıda ve kozmetik hızlı, mobilya ve elektronik yavaş döner.
Ürün bazında bakmak daha çok şey söyler. Ayda üç kez dönen ürün ile altı ayda bir dönen ürün aynı depoda durur; yavaş dönen ürünü kampanyaya almak ya da yeniden sipariş vermemek, sermayeyi hızlı dönen ürüne aktarır.
Örnek
Bir yılda satılan malın maliyeti 1.200.000 TL, yıl başı stoğu 180.000 TL, yıl sonu stoğu 220.000 TL. Ortalama stok 200.000 TL, devir hızı 1.200.000 ÷ 200.000 = 6; stok ortalama 365 ÷ 6 ≈ 61 günde eriyor.
Adet bazında: bir ürün ayda 300 adet satılıyor, ay içindeki ortalama stoğu 150 adet. Ayda 2 kez devrediyor; stok yaklaşık 15 günlük.
Sık yapılan hata
Pay ile paydayı farklı değerle hesaplamak. Pay satış cirosu, payda maliyetle değerlenmiş stok olursa devir hızı kâr marjı kadar şişer. İkisini aynı değerle (ikisi de maliyetle ya da ikisi de adetle) hesaplayın.
Kaynaklar
Stok devir hızı bir işletme ölçüsüdür; mevzuatla belirlenmez.
Webtegra'da
Webtegra'nın fiyat öneri ekranında ürünün stok bakiyesi, son 15 günün satış ortalaması ve stoğun kaç gün yeteceği yan yana görünür. Doğru satış fiyatı öneri ekranı: Kullandıkça Öde, KOBİ ve Kurumsal paketlerinde var; Mikro paketinde yok.
Fiyat önerisi: satmadan önce kârı görün
İlgili terimler ve araçlar
- Emniyet stoğu, satışın beklenenden hızlı gitmesine ya da tedarikin gecikmesine karşı elde tutulan ek stoktur.
- Yeniden sipariş noktası, tedarikçiye yeni sipariş verilmesi gereken stok seviyesidir: ortalama günlük satış × tedarik süresi + emniyet stoğu.
- Kritik stok, altına inildiğinde uyarı verilmesi için ürün başına belirlenen stok seviyesidir.
- Fulfillment, ürünlerin depolanması, siparişin toplanması, paketlenmesi, kargoya verilmesi ve iadenin karşılanması işlerinin bir hizmet sağlayıcıya devredilmesidir.