Satıcı için ne anlama geliyor?
E-Ticarette gider pusulası iki yerde karşınıza çıkar. Alışta: ikinci el bir ürünü bireyden ya da vergiden muaf esnaftan aldığınızda. İadede: tüketicinin iade ettiği mal için satıcı işlemi bir gider belgesiyle düzeltir, faturayı geri alır ve iade edilen malın KDV'sini indirim konusu yapar (KDV Genel Uygulama Tebliği I/B-11.1; tebliğde adı gider makbuzu).
İnternet satışında e-arşiv faturanın iade bölümü müşteri tarafından doldurulup imzalanarak ürünle gönderilirse bu belge satıcının gider pusulasının yerine geçer (509 Sıra No.lu Tebliğ IV.2.4.5). İade bedeli banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla ödendiğinde bu kuruluşların belgeleri de gider pusulası yerine geçebilir (VUK md. 234).
Örnek
Müşteri 1.200 TL'lik (KDV dahil, %20) ürünü cayma hakkıyla iade etti, faturanın iade bölümü doldurulmadı. Satıcı iade için gider pusulası düzenler; KDV hariç 1.000 TL ve KDV 200 TL ayrı gösterilir. Bu 200 TL o dönemin KDV hesabında indirim konusu yapılır; iade edilen satışın KDV'si ödenmiş olarak kalmaz.
Sık yapılan hata
İadeyi belgesiz yapmak ya da iade belgelerini ay sonunda toplu düzenlemek. Belgesiz iadede satışın KDV'si düzeltilmez; gider pusulası 7 günlük süre geçtikten sonra düzenlenirse düzenlenmemiş sayılır.
Mevzuat ve kaynaklar
Dayanak Vergi Usul Kanunu md. 234; tüketici iadesi KDV Genel Uygulama Tebliği I/B-11.1 ve 509 Sıra No.lu Tebliğ IV.2.4.5'te:
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (erişim 22 Ekim 2026): md. 231 faturanın 7 gün içinde düzenlenmesi; md. 234 gider pusulası.
- KDV Genel Uygulama Tebliği (RG 26.4.2014, 28983), GİB güncel metni (erişim 22 Ekim 2026): I/B-11.1 tüketicinin iade ettiği mal; I/C-2.1.3 kısmi tevkifat.
- 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (RG 19.10.2019, 30923) (erişim 22 Ekim 2026): E-Fatura (IV.1), e-arşiv (IV.2; internet satışı IV.2.4.5), e-irsaliye (IV.3) zorunlulukları; GİB Portalı; mali mühür.
Bu açıklama bilgilendirme amaçlıdır; mali görüş değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Webtegra'da
Webtegra'da iade edilen siparişler için gider pusulası oluşturulur. Gider pusulası: Kullandıkça Öde, KOBİ ve Kurumsal paketlerinde var; Mikro paketinde yok.
Hakediş ve fatura: kuruşu kuruşuna
İlgili terimler ve araçlar
- E-Arşiv fatura, e-fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara, yani tüketicilere ve e-fatura mükellefi olmayan firmalara, elektronik ortamda düzenlenen faturadır.
- Cayma hakkı, internetten ya da telefonla mal veya hizmet satın alan tüketicinin 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmesidir.
- İade oranı, bir dönemde teslim edilen siparişlerin yüzde kaçının geri gönderildiğini gösterir: iade edilen sipariş ÷ teslim edilen sipariş × 100.
- KDV (katma değer vergisi), mal ve hizmet teslimlerinden alınan, satış fiyatına eklenen ve son tüketicinin ödediği vergidir.
Hesaplama araçları
- KDV hesaplama: KDV dahil ve hariç tutar
- İade maliyeti hesaplama: yanlış ya da eksik paketin aylık bedeli